چکیده:

این آزمایش براي بررسی اثر تغذیه منابع مختلف چربی (پروفایـل اسـید چـرب) در دوره آمـاده بـه زایـش بـر روي عملکـرد تولیـدي و ترکیبات شیرو فراسنجه هاي خونی در گاوهاي شیرده هلشتاین انجام شد. 15 رأس گاو آبستن هلشـتاین کـه حـدود 30 روز بـه زایـش آنها باقی مانده بود انتخاب و در سه گروه 5 رأسی به صورت تصادفی توزیع شدند و با 3 جیره ي غذایی کـه از لحـاظ مقـدار پـروتئین یکسان ولی از لحاظ منبع انرژي متفاوت بودند، در دوره آماده به زایش تغذیه گردیدنـد . جیـره ي اول جیـره بـدون مکمـل چربـ ی (1)، جیرهي دوم همراه با مکمل پودر چربی (اسیدهاي چرب اشباع) (2)و جیره ي سوم همراه با دانه ي سویاي حرارت داده شده (اسـیدهاي چرب غیر اشباع) (3)بود. بعد زایش همه گاوها از یک جیره یکسان تغذیه شدند. براي بررسی عملکرد گاوهـا، تولیـد و ترکیبـات شـیر، ماده خشک مصرفی، نمره بدنی گاوها اندازه گیري گردیدند. همچنین نمونه خون در روزهاي 21،-14، -7 ، -1 ،7 ،14 و 21 مربـوط بـه زایش گرفته شد. ماده خشک مصرفی و نمره بدنی تحت تأثیر مکمل چربی قرار نگرفتند. گاوهاي که ازجیره هاي همراه با مکمل چربـی تغذیه شده بودند در مقایسه با گروه شاهد؛ تولید شیر، مقدار پروتئین، مقدار شیر تصحیح شده بر اساس چربی 5/3 و 4 درصـد، مقـدار چربی، لاکتوز و پروتئین تولیدي بالاتري داشتند. اما، درصد پروتئین و درصد لاکتوز شیر در گروه شاهد نسبت به دو گروه دیگر به طور معنی داري بالاتر بود. غلظت گلوکز و کلسترول پلاسما در روز زایش و کلسترول در بعد زایش در گروه 3 نسبت به گـروه 2 بـالاتر بـود. همچنین در بعد زایش غلظت گلوکز در گروه یک نسبت به گروه دو به طور معنی داري بالاتر بود. نتایج نشان میدهند که مکمل سـازي پودر چربی محافظت شده و دانه سویاي حرارت داده شده در جیره گاوهاي شیري در دوره آماده به زایـش سـبب افـزایش تولیـد شـیر می شوند، علاوه بر این، گاوهاي تغذیه شده از جیره همراه با دانه سویاي حرارت داده از وضعیت متابولیکی بهتري برخوردار بودند.